???

1985 yılında İsviçre, Basel'de yaşayan bir Sürmene'li; Mc Orhan'ın ilk Türkçe demo kaydını aldığı iddia edilir. Ancak yasal bir albüm çalışması olmadığından bunu ispat etmek pek mümkün gözükmüyor.

Tunç Dindaş ve Uğur Özyılmazel 1990 yılında daha önce Zombie Boys adını verdikleri demoscene gruplarının adını Bronx olarak değiştirdiler. Bronx, graffiti fontlarını demolarında ilk kullanan scene grubu oldu.

İçerisinde Türkçe sözlü rap olan ilk bandrollü hiphop albümü; 1991 yılında King Size Terror grubuna ait; The Word is Subversiondur. Söz konusu parça da; Bir Yabancının Hayatıdır.

Yerel müziğimizi rap altyapılarında kullandığımız ilk yasal çalışma 1992 tarihli; Islamic Force'un My Melody single albümüdür.

Karakan'ın 1993 çıkışlı demo kasedinde yer alan Hani Bana Para parçasına, Mic Force'un It Ain't Over albümündeki Selam parçasında gönderdiği selam, Hani Bana Para'nın Cartel projesinin 1995 çıkışlı albümündeki versiyonunun scratchlerinde kullanılmıştır.

1994 yılında Frankfurt'lu Asiatic Warriors grubu bir albüm yayınladı. Asiatic Warriors'la çalışan iki türk daha sonra Düşman ve Sezai ismiyle Ses olarak bilinecekti.

Tamamen Türkçe sözlü parçalardan oluşan ilk rap albümü; 1995 yılında Sert Müslümanların çıkardığı Dikkat Dikkat albümüdür.

1995 yılında Karakan, Erci-E ve Cinai Şebeke'nin bir araya geldiği Cartel projesi cd, plak ve kaset olarak basıldı ve yüzbinlerce sattı. Cartel'in satış rakamları ve aynı yıl İstanbul İnönü Stadyumunda verdikleri konserin seyirci sayısı muhtemelen Türkçe rap adına bir daha görülemeyecek bir seviye oldu.

Cartel'in ardından daha önceleri dinleyici konumunda olan, ya da hiphop'u yeni tanıyan birçok genç kendilerinin de rol alabileceklerini düşündükleri hiphop dallarına uzandılar. 2000'li yılların başında bir televizyon programı yapacak S.O.S grubu(Çene, Mertkan), Dr Fuchs, Yener, ve Ceza gibi birçok isim, grup ve oluşum bu sene piyasaya çıktı ya da daha sonraları yazacakları milatlarını 1995'e bağladı.

1996'da Takım 34 kuruldu. 80'lerin ortalarından 90'ların ortalarına gelindiğinde her şehirde filizlenmiş break dans gruplarının en önemlilerinden temellerini Murat Demirhan ve üç arkadaşı attı. Aynı dönemde Lords Of İstanbul ve daha önceleri İstanbul City Breakers da hiphop ortamı dışında da isminden söz ettirmeyi başarmıştı ancak Takım 34, ülkenin dört bir yanında düzenlediği sayısız organizasyonla isminden sokaklarda, sanal alemde ve görsel medyada sıkça söz ettirmeyi başardı.

Türkiye'de kurulan Bursa/Gemlik çıkışlı Hedef 12 grubu ülkenin ilk bandrollü rap albümünü; Tam İsabeti 1996'da çıkardı. Hedef 12, yerli ilk rap grubu ünvanını bandrolüyle tescillemişti.

1996'da Türkçe rap, Sert Müslümanlar'dan gelen ilk diss Vuran Kırana ve Karakan'ın cevabı Kabus ile tanıştı.

2001 yılında Barikat adını alacak Güneşin Çocukları, Bursa'da ilk dans yarışmasını 21 Kasım 1996'da düzenlendi.

Türkçe sözlü rap müzikte ilk bandrollü albümünü piyasaya süren kadın mc, 1997 yılında Aziza-A oldu.

Türkiye'nin dört bir yanında graffiti ve rap ile uğraşan çeşitli isimler Temmuz 1997'de Tunç Dindaş'ın Blue Jean dergisinde hazırlamaya başladığı sayfalar yardımıyla birbirlerini keşfettiler.

Fuchs'un Grubu Uçan Silahlar 'ın Şehir isimli demosu Ceza ile ortak çalışmaları duyulmaya başlandı. Ceza da ilk bilinen solo kaydı Benim Adım Ceza yı DJ Walkie D ile stüdyoda aldı. Bu parçalarda, Türkçe Rap'in daha eski isimlerine ve gurbetteki rapçilere eleştiriler uzun süre tepki gördü. Benzer sivri sözleri daha sonraları Fuat ve Sagopa Kajmer'de aynı çevrelere karşı yazacak ve onlar da tepki göreceklerdi.

Nefret, Statik, Ses ve Yener kaydettikleri Vatan single albümünü evlerinde kasetlere doldurup el altından dağıtırken de sene 1998'di. Bu singleda DJ Mic Check'in remixleri de vardı.

1998 yılında Hedef 12'den Maho-B ve Ozzy kurdukları Rapor 2 grubunun Sonun Geldi albümünü piyasaya sürdüler. Bu albümdeki Çiz parçası, aylar sonra Radical Noise grubuyla birlikte yeniden yorumlanacak ve bu başarılı core sound'u bir kliple taçlanarak televizyonlarda dönecekti, Çiz albümü single olarak sınırlı basımla piyasaya çıktı.

1998'de Takım 34 ve S2K önderliğinde düzenlenen Kıyamet Günü partisi bini aşkın ziyaretçisiyle yerli ve yabancı dansçıların, writer, mc ve dj'lerin katıldığı bir hiphop şölenine dönüştü.

1999 yılında piyasanın ileride hatrı sayılır bir kitle kazanacak birçok genç rapçisinin Tunç Dindaş tarafından bir araya getirildiği, Türkiye'nin ilk bandrollü toplama albümü Yeraltı Operasyonu, Kod Müzik etiketiyle raflarda yerini aldı. Statik, aynı şirketin yayınladığı alternatif müzik toplaması Aksi İstikamet'e girdi. DJ Mahmut'un Turkish Rap Mixtapei de bu yıl hazırlandı.

Turbo bu yılın sonuna doğru (10.11.1999) temellerini atacağı internet sitesiyle, çıkan albümlerin tanıtılacağı, şarkı sözlerinin, organizasyon haberlerinin ve ziyaretçi defterinin olacağı bir portal da kuracaktı.

Nefret, altın yılı 2000'de Türkiye'nin ilk açık hava festivali H2000'de sahnedeydi. Bu yıl debut albümleri Meclis-i Ala İstanbul piyasaya çıktı ve grubun ilk klipleri çekildi. Albümde yer alan Hiphop bir bomba adlı freestyle kayıtta, döneminin en bilinen hiphop diskjokeylerinden DJ Arda da bir bölüm rap okudu. ve Ceza'nın kızkardeşi Ayben de bir düetle yer aldı.

2001 yılında turc.de(turkish underground rap community) ve suikast.de birleşerek kaliteli bir müzik arşivi ve büyük bir portal sundular. Daha önceleri grubuyla ve sansasyonel haberleriyle çok konuşulan Sirhot bir prodüktör olarak Nefret - Anahtar albümüyle takdir gördü. Bazı çevreler, bu albümün kimi parçalarını hiphop soundundan uzak, daha çok pop bir aranje taşıdığını öne sürerek eleştirdi.

2002 yılında çok tartışılan Türkiye Hiphop Oscarları etkinliğinin ilki düzenlendi. Nefret grubundan Fuchs'un askere gidişiyle yola tek devam eden ve ileride Rapstar olarak adını tescilleyecek Ceza'nın ilk solo albümü Med Cezir bu sene çıktı. Fuchs da aynı dönemde İstanbul Attack'ın temellerini atmıştı.

2003'te müzisyenler için verdiği profil hizmetiyle her ülkeden alternatif müziğin ve müzisyenlerin buluşma noktası halini alacak Myspace sitesi yayın hayatına başladı. Underground piyasada genç Kadıköy etkisi bu yıl kendini hissettirmeye başlayacaktı. Pit10 bu yıl kitlelerce tanınmaya başladı. Jöntürk, Bir Gençlik Çığlığı kitabını çıkardı.

2004 yılında Türkiye'nin ilk bandrollü çift cd'li rap prodüksiyonu Bir Pesimistin Gözyaşları daha önceden Silahsız Kuvvet ve DJ Mic Check isimleriyle tanınan Yunus Özyavuz tarafından Sagopa Kajmer sahne ismiyle piyasaya çıktı. Mic Check bu yıl içinde gişe rekorları kıran G.O.R.A filminin soundtrackine de verdiği katkıyla, ardından birçok dizi, film ve televizyon programı jeneriğinde furya haline gelecek rap soundtrack çığırını açtı.

2005 yılında hiphoplife.net yayın hayatına başladı. Hiphoplife.net dönemindeki sitelere göre daha kaliteli bir tasarımla ve organizasyon gücüyle uzun yıllar boyu web yayıncılığında lider olarak kaldı. Bu başarısı ve sitenin daha sonra belirli isimlere uyguladığı ambargolar, geçmişteki her hiphop portalı gibi HHL'yi de tekelcilik suçlamasına maruz bıraktı. Zamanla diğer portallar gerek ziyaretçilerinin, gerek yöneticilerinin ilgisini kaybetti ve bir bir kapanmaya başladı.

2006'da Ceza, Fuat, Yener, Turbo, Ramiz, Cabbar, Dumanyak, Sahtiyan ve Bora'nın bir zamanlar uğrak stüdyosu olan Kuvvet Mira, Raffine ve Zet ile de yollarını ayırdı. Kuvvetmira; Türkçe Rap'in zamanına göre en yetkin albümlerinin hazırlandığı fakat bu denli yoğun üretime karşın amatör ruhunu kaybetmemiş bir home studio olarak büyük önem taşıyordu. Aynı dönemde Ceza ile Sagopa Kajmer arasındaki gerginlik, kitleyi birçok açıdan olumsuz yönde etkiledi. Fakat Ceza-Fan ve Sagopakajmer.org siteleri en yoğun ziyaretçi sayılarını da bu dönemde gördü.

Turbo'nun THM portalının çağdaşı, Ghettoblaster adıyla Pikapçı Erdener ve Mic Kill Myers(Ferhat Sarıgüney) işbirliğiyle açıldı, ancak ömrü uzun olmadı.

2007 senesine gelindiğinde Türkçe Rap'te ilk kez profesyonel bir Freestyle yarışması organizasyonu düzenlendi. Hiphoplife'ın düzenlemiş olduğu bu yarışma freestyle kültürümüzün ne kadar eksik olduğunu çarpıcı bir şekilde gösterdi.

2008, alışıldık hiphop ortamından olmayan kesimin ürünü olarak her eve bilgisayarın girmesiyle müzikle ilgili imkanların daha ulaşılabilir olmasından fırsatla mantar gibi çoğalan yeni nesil arabesk rapin parladığı yıl oldu. Hızla büyüyen hayran kitleleri önümüzdeki yıllarda dev konserlere, televizyon gösterilerine ve internet fenomenliklerine kapı açacaktı.

2009 sanal alemde portalların gücünü yitirdiği bir yıl oldu. Twitter, Facebook gibi üreticilerin takipçilerine doğrudan ulaşabileceği sosyal ağların etkisiyle artık kitle ve medya da doğrudan bu kanallar yoluyla hiphop'u sanal alemde izlemeye başladı. Myspace eski önemini yitirdi. Sadece camianın değil, tüm bireysel kullanıcıların da profil sahibi oldukları bu ağlarla yeni demolar ve klipler daha çok izleyiciye ulaşmaya başladı.

2011 yılında Ceza, Technine'ın albümüne konuk olarak Worldwide Choppers isimli parçada yer aldı ve dünyanın dört bir yanından flex stilinde iyi işler çıkaran mc'lerle birlikte bir düet verdi. Freestyle King yarışmasının ikincisi düzenlendi.

2011 sonunda hiphop camiasından hatrı sayılır bir kesim seslerini duyurmak adına birçok ilde Rap Vakti adını verdikleri yürüyüşler düzenledi ve 2012 boyunca hiphop bir çok eylemde, sivil toplum kuruluşlarının panellerinde sıkça yer almaya başladı.

2012'de kimi zaman savaş karşıtı gösterilerde, nefret söylemine karşı yürütülen siyasi kampanyalarda, kimi zaman kentsel dönüşüme karşı direnişlerde yerel ve ulusal rap sanatçıları boy gösterdi. Eski Ceza-Fan radyosu DJ'i Teoman Karadeniz(DJ Crowl) birçok ilde sohbet günleri düzenledi ve yazdığı kitaplar büyük ilgi gördü. Sosyal medyayla daha iyi entegre olacak yeni portallar ve interaktif sözlükler de (özellikle YO Sözlük ve yıl sonunda kurulan HHL Sözlük) 2012'de çok konuşuldu.